Subotica Sajam
Iz istorije subotičkih pijaca
25.08.2017

Prvi pisani dokumenti o subotičkim vašarima i pijacama, sačuvani u turskim tefterima, datiraju iz 1570. i 1578. godine. Iz njih se vidi da su tadašnji stanovnici grada Szobotka već tada plaćali pijačne i vašarske naknade i ujedno bili privilegovani da žive u naselju sa gradskim pravima, koje ima i organizovanu pijacu.

Kroz istoriju se može videti koliko su pijace bile značajne za razvoj ove sredine. To potvrđuje i činjenica da je Vojni šanac Subotica, privilegijom carice Marije Terezije, 7. maja 1743 godine  proglašen privilegovanom komorskom varošicom po imenu Sent Marija.

Jedna od najznačajnijih prednosti ove privilgije bila je činjenica da je, pored tri ranija vašara, Subotica tada dobila odobrenje na još jedan vašar, a dozvoljeno joj je i da svakog ponedeljka organizuje nedeljni vašar.

Vašari su se u to vreme održavali na pravoslavne svece - Stevandan, Krstovdan i Lazarevdan. Iako se u dokumentima ne spominje mesto, odnosno lokacija održavanja vašara, pretpostavlja se da su održavani na severnoj strani utvrđenja. Proizvodi koji su se tada mogli naći na vašarima su bili uglavnom povrtarski, a prodavali su se i vino i riba.

Vremenom, grad je rastao, a broj vašarskih mesta se povećavao. Menjali su se radno vreme i mesta održavanja vašara. Tadašnjim pijacama upravljao je magistrat koji je nadzirao sve učesnike u pijačnoj delatnosti i sankcionisao ih u slučajevima kršenja strogih pravila. Česti sukobi zbog rivalstva između proizvođača, zanatlija i trgovaca iz samog mesta i trgovaca, odnosno, preprodavaca iz drugih gradova, oblasti i zemalja, jedna je od karakteristika ovog doba pijačne prodaje.

U Istorijskom arhivu Subotice postoji plan uređenja pijačnog prostora u Subotici iz 1791. godine, koji je jedan od najstarijih dokumenata takve vrste. Plan pokazuje razmeštaj zakupljenih tezgi od strane trgovaca, zanatlija i proizvođača, kao i prodavaca iz okolnih mesta kao što su Segedin, Sombor, Senta, itd.

Kako su se pijace menjale kroz vreme

Zanimljivo je da većina kupaca u XXI veku pijace uglavnom deli na zelene i robne. U praksi, danas je najviše mešovitih pijaca na kojima se može naći različitih vrsta roba, u dijapazonu od hrane do zanatskih proizvoda i robe široke potrošnje, a  pijačne uprave se  - po uzoru na supremarkte - trude da kupcima na jednom mestu ponude što je moguće širi asortiman ponude.

U XIX i XX veku nije bilo tako. Istorija beleži da je Subotica imala niz specijalizovanih pijaca kao što su: „Živinska pijaca" (održavana u ulici Šandora Petefija), „Svinjska pijaca" (na Somborskom putu), „Lončarska pijaca" (u ulici Dimitrija Tucovića, na kojoj su se prodavale crepane, keramičke i porculanske posude), „Žitna pijaca" (Somborski put), „Papučarska pijaca" (deo ulice ispred Sinagoge), „Pijaca sena" (nekadašnja pijaca za seno se nalazila na sadašnjem Puškinovom trgu, zbog čega su ga u narodu zvali i Trg sena).

Povratak...

copyright © 2009  Subotičke pijace  all rights reserved
početna          o nama          pijace          informator          kvalitet          barometar          javne nabavke          kontakt         

menadžment

istorija

o subotici

dokumenti

 

 

mlečna

zanatska

voćna

teslina

zelenac

kvantaš